Wentylacja mechaniczna charakteryzuje się tym, że ma miejsce zastosowanie mechnicznego środka pobudzania ruchu powietrza (np. wentylator, czy ejektor). Pozwala to wytworzyć odpowiednią różnicę ciśnienia w przewodach rozprowadzających powietrze, niezależnie od czynników atmosferycznych. Dzięki temu powietrze może być poddane przygotowaniu (obróbce) przed wprowadzeniem do pomieszczenia (filtracja, ogrzeewanie, chłodzenie, nawilżanie, osuszanie itd.). Jednocześnie wato zawuażyć, że transport powietrza w wentylacji mechanicznej może się odbywać na znaczne odległości.

Rekuperator – co to jest?

Rekuperator to potocznie określenie i oznacza centralę wentylacyjną nawiewno-wywiewną z odzyskiem ciepła. Rekuperator jest to właściwie jedynie część wspomnianej centrali, jej rdzeń powodujący wymianę ciepła. Jednak w języku potocznym nazwą tą określa się całe urządzenie, często wraz z obudową, wentylatorami i króćcami montażowymi, za pomocą których urządzenie to podłączane jest do instalacji wentylacyjnej budynku. Przyjmuje się więc, że określenia “rekuperator” używamy do nazwania całej centrali wentylacyjnej z odzyskiem ciepła, a nie jedynie jej rdzenia.

Rekuperator – skąd się wziął pomysł, potrzeba na to urządzenie?

W budowanych obecnie domach jednorodzinnych wykorzystuje się szereg technologii mających poprawiać bilans energetyczny obiektu. Szczelne, wielokomorowe okna, ściany z bardzo niskim współczynnikiem przenikania ciepła U, sterowane elektronicznie systemy ogrzewania podłogowego i centralnego, nowoczesne piece grzewcze, pompy ciepła, instalowanie kolektorów słonecznych czy paneli fotowoltaicznych – to wszystko elementy, które wpływają na ograniczenie zużycia energii i niższe koszty ogrzewania. Niby wszystko jest zgodne ze sztuką budowlaną, ale… komfort mieszkania w takim budynku zaczyna zaraz po wprowadzeniu się pozostawiać wiele do życzenia. W sypialni nad ranem panuje wręcz nieznośny zaduch. W łazienkach i kuchni niemal nigdy nie wysycha “rosa” z okien i kafelków. Z przerażeniem odkrywamy, że za szafą i w kątach przy suficie już po kilku miesiącach od zamieszkania zaczyna pojawiać się grzyb. Skąd te problemy?

Niestety, w tak wyposażonych, szczelnych domach stosowana dawniej wentylacja grawitacyjna przestaje spełniać swoje zadanie.

Technologie budowlane stosowane jeszcze 15-25 lat temu zapewniały doskonały dopływ świeżego powietrza do budynków: do zapewnienia dopływu odpowiedniej ilości świeżego powietrza z zewnątrz właściwie wystarczyły naturalne nieszczelności okien i drzwi oraz odpowiednie kanały wentylacji grawitacyjnej. Całość wspomagały nieszczelności murów. W momencie jednak wymiany starych okien i drzwi na nowe – wręcz idealnie szczelne – lub montując takowe w nowo budowanym domu oraz w momencie zaizolowania całego domu styropianem, prawie na pewno spotkamy się z problemem wilgoci, pleśni i zaduchu. No tak, przecież można zastosować nawiewniki podokienne lub tzw. mikrowentylację, ale trzeba tu zadać sobie pytanie, czy po to uszczelniamy i izolujemy dom, żeby go teraz rozszczelniać? Chcemy zaoszczędzić na kosztach ogrzewania, więc odcinamy dopływ świeżego – zazwyczaj bardzo zimnego – powietrza z zewnątrz. Po niedługim czasie, aby pozbyć się związanych z tym problemów montujemy w oknach nawiewniki. No tak, najpierw wydajemy sporo pieniędzy na uszczelnienie okien, potem wydajemy następną sporą kwotę na ich rozszczelnienie i… z mocno odchudzonym portfelem wracamy do punktu wyjścia.

I tutaj pojawia się konieczność uzupełnienia naszych nowoczesnych technologii okienno-drzwiowych o jeszcze jedno nowoczesne rozwiązanie, które zapewni dopływ i cyrkulację świeżego powietrza w budynku. Zastosowanie szczelnych okien i drzwi wymaga prawie zawsze zastąpienia wentylacji grawitacyjnej wentylacją wspomaganą mechanicznie.

Możemy zastosować rozwiązanie najprostsze – system wentylatorów wyciągowych oraz odpowiednich nawiewników. Niestety wiąże się to z zasysaniem dużych ilości powietrza zewnętrznego, które bez żadnego ogrzania wtłaczane jest do poszczególnych pomieszczeń. Jest to rozwiązanie skuteczne w pomieszczeniach, w których dużą część energii dostarczają np. zwierzęta (kury czy świnie) i które nie wymagają w związku z tym dodatkowego dogrzewania. W przypadku domu czy biura rozwiązanie tego typu zwiększa zużycie energii koniecznej do ogrzania budynku o około 30 – 40%.

Dlatego najlepszym rozwiązaniem jest zastosowanie systemu wentylacji nawiewno-wywiewnej z odzyskiem ciepła. Najważniejszym elementem tego typu systemów wentylacyjnych są urządzenia umożliwiające odzysk ciepła. Urządzenia te to właśnie rekuperatory (lub inna nazwa to wymienniki ciepła). Zamontowane w obsługującej wszystkie pomieszczenia domu centrali wentylacyjnej gwarantują obniżenie strat ciepła wentylacyjnego o 40 do 60%.

Rekuperator jest niczym innym jak centralą wentylacyjną, która zapewni nam skuteczną wymianę powietrza oraz jego cyrkulację w całym budynku. Oczywiście oprócz centrali wentylacyjnej budynek taki musi zostać wyposażony w kanały wentylacyjne, którymi powietrze dostarczymy do pomieszczeń takich jak salon, sypialnia czy gabinet, oraz usuniemy powietrze z kuchni, garderoby czy toalety – czyli ze wszystkich pomieszczeń, gdzie może powstać wilgoć lub nieprzyjemne zapachy. Coraz więcej architektów rezygnuje z kanałów wentylacji grawitacyjnej na rzecz wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła już na etapie projektowania budynku. Pozwala to na znaczne obniżenie kosztów takiej instalacji, która – o ile zostanie właściwie zaprojektowana – nie będzie kosztowała więcej niż dwa-trzy kominy wentylacyjne, z wymurowania których inwestor po prostu zrezygnuje, zastępując je prefabrykowanymi kanałami wentylacyjnymi. Jest to rozwiązanie dość często już montowane w nowych domach, szczególnie ze względu na dotacje i dofinansowania do tego typu rozwiązań.

Centrala wentylacyjna z rekuperatorem wyposażona jest zazwyczaj w dwa wentylatory. Jeden z nich zasysa powietrze zewnętrzne, wtłaczając je do budynku, drugi wysysa taką samą ilość powietrza z wnętrz budynku wypychając je przez wymiennik na zewnątrz. Wyposażona jest ona także w jeden lub dwa filtry oraz dodatkowe urządzenia sterujące (np. w zabezpieczenie antyzamrożeniowe). Sterowanie centralą i całym systemem wentylacji odbywa się za pomocą włącznika umieszczonego zazwyczaj w centralnej części budynku (przedpokój, kuchnia itp.). Sterownik połączony jest z rekuperatorem za pomocą odpowiedniego przewodu elektrycznego. Najprostsze i najbardziej niezawodne sterowniki pozwalają na skokową regulację pracy wentylatorów lub może to być oczywiście sterowanie płynne.

Więcej o Wentylacja mechaniczna

Montaż rekuperacji

Wbrew pozorom prawidłowy montaż instalacji wentylacyjnej z odzyskiem ciepła nie jest rzeczą prostą. Jeżeli pomyślimy o instalacji w dużym budynku, biurze itd. to oczywiście pierwszą myślą o tym kto ma się zająć montażem będzie firma branżowa. Niestety, ale w dobie kanałów z filmami na YouTube i innych portalach, gdzie można odnaleźć … Więcej

Rekuperacja – co zyskuję jeśli zamontuję?

Inwestor często jest atakowany z różnych stron informacjami i nowymi pojęciami. Szczególnie ma to miejsce jak prowadzi budowę pierwszy raz. Często nie jest do końca pewny jakie instalacje musi zapewnić, dostaje wiele wycen, doradztwa od wykonawców, czy sprzedawców w hurtowniach z materiałami budowlanymi, instalacyjnymi. Pytanie: Co zyskuję jeśli zamontuję … Więcej

Rodzaje rekuperatorów – wymienniki

Na naszym rynku dostępnych jest wiele typów rekuperatorów. Poniżej przedstawiono rodzaje rekuperatorów ze względu na budowę wymiennika ciepła. Wymienniki krzyżowe Najpopularniejszym, najprostszym i najtańszym rozwiązaniem dla przeciętnego domu jest rekuperator z wymiennikiem krzyżowym, rekuperator krzyżowy. W wymienniku tego typu przepływają obok siebie dwa strumienie powietrza. Jeden … Więcej

Zakup rekuperatora

Decydując się więc na zakup centrali wentylacyjnej nawiewno-wywiewnej z odzyskiem ciepła (zakup rekuperatora) należy zwrócić uwagę na szereg aspektów, jakie będą miały wpływ na jej późniejsze funkcjonowanie. Poniżej znajduje się lista zagadnień, którą można oczywiście rozszerzyć bądź uszczegółowić: Czy firma oferująca rekuperator jest firmą znaną na rynku, … Więcej

Wentylatory o przepływie poprzecznym

Konstrukcja wentylatorów o przepływie poprzecznym znana jest od ponad 80 lat, lecz dopiero wyniki prac konstrukcyjnych i badawczych z ostatnich lat pozwoliły na opracowanie takich rozwiązań, których charakterystyki eksploatacyjne są porównywalne z charakterystykami innych wentylatorów. Zasada działania wentylatorów o przepływie poprzecznym różni się nieco od innych wentylatorów promieniowych. Wirnik 1 … więcej

Wentylatory promieniowe – zasady montażu

Wentylatory promieniowe montowane są zwykle na osobnych fundamentach lub specjalnych ramach na amortyzatorach. Rama mocowana jest do podłoża za pomocą specjalnych śrub kotwiących. Uruchomienie wentylatora nastąpić może po siedmiu dniach od zabetonowania śrub kotwiących. Posadowienie wentylatora promieniowego z wykorzystaniem amortyzatorów przedstawia rysunek poniżej. Zasady posadowienia wentylatorów promieniowych. 1. … więcej

Wentylatory kanałowe

Wentylatory kanałowe występują w dwóch odmianach: do kanałów okrągłych do kanałów prostokątnych Wentylatory do kanałów okrągłych mają obudowę wykonaną z blachy stalowej lub tworzyw sztucznych, z oboma króćcami o przekroju kołowym. Wirniki tych wentylatorów mają często typowy kształt wirników wentylatorów promieniowych, najczęściej z łopatkami odgiętymi do tyłu. Spotykane są … więcej

Wentylatory dachowe

Wentylatory dachowe są odrębnym rodzajem konstrukcji wentylatorów promieniowych. Nie mają charakterystycznej dla wentylatorów promieniowych spiralnej obudowy. Konstrukcja wirnika i kierunek przepływu powietrza w tych rozwiązaniach są jednak typowe dla wentylatorów promieniowych. Ze względu na brak spiralnej obudowy, sprawność i osiągi ( spręż, wydajność, poziom emisji hałasu) … więcej

Wentylatory promieniowe

Wentylatory promieniowe buduje się jako jednostronne zasysające (króciec ssący znajduje się po przeciwnej stronie patrząc od napędu) i dwustronnie zasysające. Przeniesienie napędu z silnika na wirnik wentylatora może myć rozwiązane rozmaicie. W małych wentylatorach zwykle stosuje się mocowanie wirnika bezpośrednio na wale silnika. Większe jednostki napędzane … więcej